Balkan Savaşları'nda düşmanların gözetlendiği balon hangarı varlığını koruyor

Birçok konuda ilklere imza atan Edirne, Türk havacılığının da tarihi açısından büyük ilklere ev sahipliği yaptı. Balkan savaşlarında gözlem yapılan ilk askeri balon burada kullanıldı. 1912 yılında inşa edilen hangarın aslında bir askeri yapı olduğunu aktaran Prof. Dr. Engin Beksaç, bulunduğu konum itibari ile askeri strateji anlamında dönemin önemli bir yapısı olan hangarın Cumhuriyet döneminde de kullanıldığını söyledi.

Balkan Savaşları'nda düşmanların gözetlendiği balon hangarı varlığını koruyor

Edirne’de Balkan Savaşlarında gözlem yapılan sabit balonun ilk deneme uçuşu ise 20 Haziran 1912 yapıldı. 1912’den bu yana hala ayakta olan balon hangarı en eski betonarme binalardan olmasıyla da dikkat çekiyor.

Gözlem, istihbarat ve topçu birliklerine koordinat bildirmek için havalanan balonlara ev sahipliği yapan hangar zamanla kaderine terk edildi. 1912’den günümüze özelliğini koruyan 110 yıllık balon hangarı varlığını koruyor.

92 yıl boyunca Osmanlıya başkentlik yapmış Edirne’de Balkan Savaşlarından sonra inşa edilen zeplin hangarı günümüzde de varlığını koruyor.

Kentte 1912’de balon hangarı kuruldu. Halat bağlı balon balkan savaşlarında önemli görevler üstlendi. Düşmanın gözetlenmesinde kullanıldı, topçu bataryalarının isabet oranı arttırıldı. Osmanlı’nın tek askeri gemisi Edirne’de kullanıldı.  1912 yılında inşa edilen hangarın aslında bir askeri yapı olduğunu aktaran Prof. Dr. Engin Beksaç, bulunduğu konum itibari ile askeri strateji anlamında dönemin önemli bir yapısı olan hangarın Cumhuriyet döneminde de kullanıldığını söyledi.

Osmanlıya uzun yıllar başkentlik yapmış Edirne’de birçok tarihi eser varlığını koruyor. 1912 yılında inşa edilen balon (zeplin) hangarı Edirne’nin askeri stratejik açıdan kilit noktalarından biri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Engin Beksaç, bulunduğu konum itibari ile askeri strateji anlamında dönemin önemli bir yapısı olan hangarın Cumhuriyet döneminde de kullanıldığını ifade etti.

Edirne’nin bilindiği üzere birçok tarihi esere sahip olduğunu söyleyen Beksaç, kentin Osmanlı tarihi boyunca çok değişik süreçleri içinde barındırdığını belirtti.

Özellikle bu geç döneme ait olan yapıların maalesef gerekli olan ilgiyi görmediğini dile getiren Beksaç,  pek çok eserin unutulmuş vaziyette araziye dağılmış şekilde durduğunu ifade etti.

Balon (zeplin) hangarı olarak bilinen yapının esasında askeri bir yapı olduğunu vurgulayan Beksaç, hangarın bölgedeki askeri tahkimatların, askeri teşkilatın bir parçası olduğuna söyledi.

Hangarın çevresinde yoğun olarak tabyalar bulunduğuna dikkat çeken Beksaç, “Bunlar savaşın hemen öncesinde değişen şartlara ve Osmanlı Devleti'nin artık eski kimliğinden uzaklarda kalıp Edirne'nin bir sınır şehri olmasıyla birlikte Edirne'yi korumak için yapılan tahkimatlara bağlı olarak yapılmış bir yapı. Hemen arkasında olduğumuz askeri hastanede bunun bir başka örneği. Burada görmüş olduğunuz yapı o sürecin çok değişik tekniklerinden biri. Yani buradaki balonlar genellikle topçular ve diğer askeri personelin düşman hareketlerini gözleyebilmek için bir araçtır. Bu balonlar yükseltildiği takdirde buradaki gözleyen kişiler sayesinde arkada bulunan topçulara koordinatlar ve hedefler verildiği gibi aynı zamanda karşı taraftaki düşman hareketliliğini de gözleme imkânını verebilen bir araçtır” dedi.

Yapının Edirne’nin savunmasında iyi kullanılmadığını belirten Beksaç, savaşlara etkisinin olmadığını dile getirdi. Balon (zeplin) hangarının Edirne’nin tarihsel kimliğinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Beksaç, yapının korunması gerektiğine de değindi.

Özlem Ceylan