Uzmanlardan uyarı: 'Bayılma basit bir durum olmayabilir'

Bayılma çoğu zaman hafife alınsa da altta yatan farklı sebepler olabiliyor. Durumun ciddiye alınması gerektiğini belirten uzmanlar, bu durumla karşılaşan vatandaşlara çağrıda bulundu. 

Senkopun, beyne giden kan akımının geçici azalması olduğunu söyleyen Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, bayılma durumunun genellikle birkaç dakika süren geçici bilinç kaybı olduğunu ve bunun hafife alınmaması gerektiğini belirterek kendi uzmanlık alanına giren kısım ile ilgili açıklamalarda bulundu. 

Bu durumun yalnızca bilinç kaybı ile sınırlı olmadığını söyleyen Nöroloji Uzmanı Dr. Vatan, aynı zamanda kişinin şuur ve duruş (postür) kaybı yaşayarak düşebileceğini de belirtti.

Bayılmanın toplumda oldukça yaygın görülen bir durum olduğuna dikkat çeken Uzman Dr. Vatan, her dört kişiden birinin hayatı boyunca en az bir kez bayılma yaşadığını söyledi. Bayılmanın çoğu zaman öncesinde bazı belirtiler verdiğini vurgulayan Uzman Dr. Vatan, göz kararması, soğuk terleme, ciltte solukluk, sersemlik hissi, zihin bulanıklığı, halsizlik, kaslarda güçsüzlük, ani denge kaybı ve düşme gibi bulguların sık görüldüğünü aktardı.

Ayrıca baş dönmesi, kalp çarpıntısı, kalp ritminde düzensizlik hissi, bulantı, baş ağrısı, ciltte belirgin solukluk, idrar ya da gayta kaçırma, görmede lekelenme veya tünel görüşü gibi şikâyetlerin de bayılma öncesinde ortaya çıkabileceğini vurgulayan Uzman Dr. Vatan, bu belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

“Senkop tanısında en önemli adım ayrıntılı öyküdür”

Senkop tanısının doğru konulabilmesi için en önemli adımın hastanın ayrıntılı şekilde dinlenmesi olduğunu vurgulayan Uzman Dr. Vatan, olay anında hastanın yanında bulunan kişilerin gözlemlerinin de büyük önem taşıdığını ifade etti. Ayrıntılı öykü ve fiziki muayenenin ardından nörolojik değerlendirmelerin yapılması gerektiğini belirten Dr. Vatan, gerekli durumlarda beyin MR, EEG ve beyin BT gibi görüntüleme ve inceleme yöntemlerine başvurulduğunu söyledi.

Bayılmanın kalp kaynaklı olabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak kardiyak değerlendirmelerin de mutlaka yapılması gerektiğini belirten Uzman Dr. Vatan, EKO, EKG, ritim ve tansiyon holter testleri ile Tilt Table Testi gibi incelemelerin tanı sürecinde önemli yer tuttuğunu ifade etti.

"Bayılma anında ne yapılmalı?"

Bayılma geçiren kişiye ilk müdahalenin doğru şekilde yapılmasının hayati önem taşıdığının altını çizen Uzman Dr. Vatan, hastanın sırtı yere gelecek şekilde düz bir zemine yatırılması gerektiğini söyledi. Hastanın başının yükseltilmemesi gerektiğini özellikle vurgulayan Uzman Dr. Vatan, ayaklarını yukarı kaldırılarak beyne kan akışının desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

Boynu sıkan kravat, kemer ya da dar giysilerin gevşetilmesi gerektiğini belirten Uzman Dr. Vatan, çevrede bulunan keskin ya da tehlikeli cisimlerin uzaklaştırılması gerektiğini ifade etti.

Uzman Dr. Vatan, hastanın kısa sürede kendine gelmemesi durumunda mutlaka nedenlerin araştırılması için en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılması gerektiğini de sözlerine ekledi.

“Bayılma sonrası mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir”

Bayılmanın kalp ya da beyinle ilgili ciddi bir bozukluğun belirtisi olabileceğine dikkat çeken Uzman Dr. Vatan, özellikle daha önce hiç bayılma yaşamamış kişilerin böyle bir durumla karşılaşmaları halinde mutlaka bir nöroloji veya kardiyoloji uzmanına başvurmaları gerektiğini vurguladı.

Tedavinin  senkobun nedenine göre planlandığını ifade eden Uzman Dr. Vatan, hastaya acil müdahale yapıldıktan sonra altta yatan sebebin tespit edilerek tekrarının önlenmesine yönelik uygun tedavilerin başlatıldığını söyledi.

Kardiyoloji Uzmanı Dr. Çetin Gül: “Kalp ritim bozuklukları en sık nedenler arasında”

Kardiyoloji Uzmanı Dr. Çetin Gül ise senkobun kalp kaynaklı nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kalp ritim bozukluklarının en sık görülen kalp kaynaklı bayılma nedenleri arasında yer aldığını belirten Uzman Dr. Gül, kan basıncının düşmesi, kalp kapak hastalıkları ve kalp kası hastalıklarının da senkoba yol açabileceğini ifade etti.

Kalple ilgili nedenlerin hayati risk taşıyabileceğini belirten Uzman Dr. Gül, bu nedenle bayılma vakalarının mutlaka ciddiyetle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

"Bayılma nedenlerine dikkat! "

Konuya ilişkin detayları paylaşan Uzman Dr. Gül, "Özellikle ileri yaşta ciddi aort kapak darlığı , A-V tam blok dediğimiz kalbin çok yavaşladığı Ritm bozukluğu ve ciddi damar tıkanıklıkları ön plandaki kalp kaynaklı bayılma nedenleridir. Genç yaşta ise vazovagal senkop , hipertofik kardiyomyopati ve taşikardi ile seyreden bazı ritm bozuklukları (wpw sendromu , uzun QT sendromu, Brugada sendromu ) kalp kaynaklı bayılma nedenleridir" İfadelerini kullandı. 

“Vazovagal senkop en sık görülen bayılma türüdür”

Uzman Dr. Çetin Gül, nörokardiyojenik ya da diğer adıyla vazovagal senkopun tüm senkop vakalarının yüzde 80’inden fazlasını oluşturduğunu belirtti.

 En sık görülen bayılma nedeni olan bu durumun, bacaklarda kanın göllenmesi ve beyne giden kan akımının azalması sonucu ortaya çıktığını ifade eden Uzman Dr. Gül, semptomun ortaya çıktığı durumlara ilişkin de açıklamalarda bulundu. 

Vücudun susuz kalması, kan tuzlarındaki bozukluklar, kan şekerinin düşmesi, aşırı sıcak ortamlar, aşırı ağrı, uzun süre ayakta kalma, erkeklerde ayakta idrar yapma, bazı ilaçların kullanımı, diyabetik nöropati ve otonom sinir sistemini etkileyen nörolojik hastalıkların vazovagal senkop gelişimini kolaylaştırdığını belirten Uzman Dr. Gül, güçlü bir şekilde öksürmenin bile bayılmayı tetikleyebileceğini söyledi.

“Bayılmayı hafife almayın”

Bayılmanın her zaman masum bir durum olmayabileceğini belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Vatan ile Kardiyoloji Uzmanı Gül, özellikle tekrarlayan bayılma ataklarının mutlaka detaylı şekilde araştırılması gerektiğini vurguladı.

Bayılmanın altında basit bir tansiyon düşüklüğü olabileceği gibi, ciddi kalp ritim bozuklukları veya nörolojik hastalıkların da yatabileceğini belirten Uzman Dr. Vatan ile Uzman Dr. Gül, erken tanı ve doğru tedavinin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Senkobun önlenebilmesi için altta yatan nedenin doğru şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirten Uzman Dr. Vatan ile Uzman Dr. Gül, düzenli kontrollerin ihmal edilmemesi ve bayılma sonrası mutlaka uzman görüşü alınması gerektiği konusunda vatandaşlara çağrıda bulundu.

İpek Esma Çeşme