Prof. Dr. Öztürk uyardı: 'Doktora danışmadan melatonin almayın'
Uyku problemi yaşayan milyonlarca kişinin sıklıkla başvurduğu melatonin takviyesiyle ilgili dikkat çeken bir araştırma kamuoyunda tartışma yarattı. Almanya'da gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir analizde, uzun süreli melatonin kullanımının kalp yetmezliği riskini artırabileceği ortaya konuldu. Özellikle bir yıl ve üzeri düzenli kullanımda hastaneye yatış oranlarının ciddi şekilde yükseldiği belirtildi.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, melatoninin yıllardır bilimsel olarak araştırılan bir molekül olduğunu ancak son verilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“MELATONİNLE İLGİLİ 35 BİN ÇALIŞMA VAR”
Melatoninin 1990’lı yıllardan bu yana bilim dünyasının gündeminde olduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk, “Melatonin aslında 1990'lı yıllardan beri pek çok farklı yararlı etkileri gösterilen bir molekül. Bugün tıbbi literatürde 35 binin üzerinde çalışma vardır melatoninle ilgili. Antioksidan etkileri, yaşlanmayı önleyici özellikleri gibi pek çok faydası ortaya konmuştur. Çeşitli hastalıklarda da yardımcı olabileceği bilinmektedir” dedi.
Son dönemde yapılan geniş çaplı analizlerin tabloyu kısmen değiştirdiğini ifade eden Öztürk, özellikle uzun süreli ve düzenli kullanımın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
"130 BİN KİŞİLİK VERİ ANALİZİ: RİSK DAHA YÜKSEK"
Birleşik Devletler’de yapılan ve yaklaşık 130 bin hastanın verilerinin incelendiği çalışmaya dikkat çeken Prof. Dr. Öztürk, “Uykusuzluk yakınması olan ve bu amaçla en az son 1 yıldır düzenli melatonin kullanan bireyler ile kullanmayanlar karşılaştırıldığında, melatonin kullanan grupta kalp yetmezliği görülme sıklığının daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu oldukça güçlü bir veri analizi. Ancak kesitsel bir çalışma olduğu için neden-sonuç ilişkisi kuramayız” ifadelerine yer verdi.
Çalışmanın sonuçlarına göre, son bir yıldır düzenli melatonin kullananlarda tüm nedenlere bağlı ölüm oranının kullanmayanlara göre yaklaşık 2 kat fazla olduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk, yeni kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye başvuru oranlarının ise 3 kat daha yüksek görüldüğünü ifade etti.
Prof. Dr. Öztürk, Melatonin kullanan grupta kalp yetmezliği oranının yüzde 19 civarındayken, kullanmayanlarda bu oranın yüzde 6,5 seviyelerinde olduğunu belirtti.
“GÜVENLİ ALGISI GÖLGE ALDI”
Melatoninin bugüne kadar “doğal ve güvenli” bir takviye olarak görüldüğünü belirten Prof. Dr. Öztürk, yeni bulguların bu algıyı sorgulattığını dile getirdi.
Yapılan araştırmaların melatoninin son derece güvenli ve rahatlıkla kullanılabilir bir molekül olması üzerine bir gölge düşürdüğünü söyleyen Prof. Dr. Öztürk, Orta ve uzun vadede olumsuz etkilerinin olabileceği yönünde artık bir şüphe olduğunu ifade etti.
Bazı ülkelerde melatoninin reçeteye tabi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Öztürk, Türkiye’de ise reçetesiz temin edilebildiğine dikkat çekti. İngiltere’de melatonin reçeteye tabi olarak satıldığını örnek gösteren Prof. Dr. Öztürk, "Ancak bizim ülkemizde ve bazı ülkelerde reçetesiz temin edilebiliyor. Bu da bireylerin, herhangi bir hastalığı olmasa bile sadece faydalı etkileri göz önüne alarak doktor önerisi olmadan melatonin kullanmasına yol açabiliyor. Doktor kontrolü ve önerisi olmadan melatonin de olsa kullanmamakta yarar var” şeklinde açıklamada bulundu.
Uzun dönemli kullanımın mutlaka hekim takibi gerektirdiğini vurgulayan Prof. Dr. Öztürk, özellikle kalp rahatsızlığı riski taşıyan bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Uyku problemleri yaşayan vatandaşların bilinçsiz takviye kullanımından kaçınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Öztürk, melatonin dahil tüm destek ürünlerinin hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini söyledi.
Bilimsel verilerin henüz kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını ancak ortaya çıkan sonuçların ciddiyetle ele alınması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Öztürk, “Melatoninin uzun dönem takibini gerektiren bir durumla karşı karşıyayız” diyerek temkinli olunması çağrısında bulundu.
İpek Esma Çeşme
