Kan testiyle Alzheimer tanısı kolaylaştı
Teknolojinin gelişmesi sağlık alanında da birçok yeniliği beraberinde getirdi. Çeşitli yöntemlerin yanı sıra kan tahliliyle Alzheimer testi, hastalığın erken teşhisini ve tedavisini büyük ölçüde hızlandırabilir. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, erken tanıda çığır açabilecek yeni bir kan testi hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Geliştirilen ve yüksek doğruluk oranına sahip olduğu belirtilen pTau217 testi sayesinde, Alzheimer hastalığının genetik olarak riskli grupta bulunan bireylerde henüz klinik belirtiler ortaya çıkmadan yaklaşık 20 yıl önce tespit edilebileceği düşünülüyor. Uzmanlara göre, önümüzdeki yıllarda bu testin rutin sağlık taramaları arasında yer alabileceği ve tıpkı kolesterol ya da LDL ölçümleri gibi yaygın şekilde kullanılabileceği öngörülüyor.
Kan tahliliyle Alzheimer teşhisinin kandaki belirli biyo-belirteçlerin ölçülmesiyle yapıldığını söyleyen Nöroloji Uzmanı Dr. Alev Vatan, "Bu biyo-belirteçlerin arasında en önemlileri, tau proteinleri ve amyloid-beta proteinleridir. Özellikle tau proteinlerinin fosforile edilmiş formu (p-tau217), Alzheimer hastalığının belirlenmesinde kritik bir rol oynar. Bu proteinlerin seviyeleri, Alzheimer’ın beyin üzerindeki etkilerini yansıtabilir ve erken teşhis için güvenilir bir gösterge olabilir" dedi.
"ALZHEİMER TÜM DEMANSLARIN YÜZDE 80’İNİ OLUŞTURUYOR"
Alzheimer hastalığının, tüm demans vakalarının yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan en yaygın demans türü olduğunu belirten Uzman Dr. Vatan, "Hastalık ilerleyici bir nörodejeneratif süreçtir ve beyinde amiloid plak birikimi ile hiperfosforile tau protein yumaklarının oluşumu ile karakterizedir. Bu patolojik değişiklikler, zamanla hafıza kaybı, bilişsel gerileme ve günlük yaşam aktivitelerinde belirgin bozulmalara yol açmaktadır. Geleneksel tanı yöntemlerinde bilişsel değerlendirme testleri, nöropsikolojik ölçümler ve beyindeki amiloid birikimini gösteren görüntüleme teknikleri kullanılmaktadır. Ayırıcı tanıda ise beyin manyetik rezonans görüntüleme (MR), beyin bilgisayarlı tomografi (BT), amiloid PET taramaları ve EEG gibi tetkiklere başvurulmaktadır" ifadelerine yer verdi.
"PTAU217 KAN TESTİ NEDİR?"
pTau217 testinin, kanda tau proteininin belirli bir fosforile formunu ölçerek Alzheimer hastalığına özgü biyolojik değişiklikleri ortaya koymayı amaçlayan yenilikçi bir biyobelirteç testi olduğuna değinen Uzman Dr. Vatan, Yapılan çalışmaların, bu testin özellikle Alzheimer hastalığına özgü beyin değişikliklerini yüksek doğrulukla yansıttığını gösterdiğini ifade etti.
Bu testin özellikle risk grubundaki bireylerde belirti ortaya çıkmadan yıllar önce biyolojik süreci gösterebildiğini ifade eden Uzman Dr. Vatan, testin erken dönemde risk tespiti açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.
"BU TEST KİMLERE YAPILABİLİR?"
Alzheimer kan testinin önerildiği yaş gruplarını da paylaşan Uzman Dr. Vatan, hafıza sorunu yaşayan bireyler, ailesinde Alzheimer öyküsü bulunan kişiler, demans belirtilerinden şüphe duyulan hastalar, 60 yaş üstü bireyler ile Bilişsel sağlığını kontrol ettirmek isteyen kişilerin bu testi yaptırabildiğini belirtti.
Ayrıca pTau217 testinin kullanılabildiği diğer durumlara ilişkin de açıklamalarda bulunan Uzman Dr. Vatan, Belirgin hafıza kaybı olmasa bile risk faktörleri taşıyan bireylerde, PET taraması yaptırmak istemeyen ya da çeşitli nedenlerle yaptıramayan hastalarda, Klinik takip sürecinde hastalığın ilerlemesini izlemek amacıyla, tanısı kesinleşmemiş ya da belirsiz kalan vakalarda kesin tanıya destek olmak için de testin kullanılabildiğini dile getirdi.
"ALZHEİMER HASTALIĞINI 20 YIL ÖNCESİNDEN TAHMİN ETMEK MÜMKÜN MÜ?"
Alzheimer hastalığında beyindeki biyolojik değişikliklerin klinik belirtilerden çok daha önce başladığını aktaran Uzman Dr. Vatan, "Yeni geliştirilen pTau217 kan testi sayesinde bu biyolojik sürecin erken evrede yakalanabilmesi mümkün görünmektedir. Özellikle genetik yatkınlığı bulunan bireylerde, henüz hafıza kaybı ya da bilişsel bozulma başlamadan yıllar önce risk saptanabileceği düşünülmektedir. Bu durum, hem erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesi hem de hastalığın seyrini yavaşlatmaya yönelik tedavi çalışmalarının planlanması açısından büyük önem taşımaktadır" dedi.
"TANI SÜRECİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR"
Alzheimer hastalığının tanısında şimdiye kadar daha çok klinik değerlendirme ve ileri görüntüleme yöntemlerinin ön planda olduğuna dikkat çeken Uzman Dr. Vatan, "Ancak kan temelli biyobelirteç testlerinin gelişmesiyle birlikte tanı sürecinin daha erişilebilir, daha ekonomik ve daha hızlı hale gelmesi beklenmektedir" dedi.
Uzman Dr. Alev Vatan, önümüzdeki yıllarda pTau217 testinin rutin sağlık kontrollerine dahil edilmesinin ve özellikle risk grubundaki bireylerde erken tarama amacıyla kullanılmasının mümkün olabileceğini dile getirdi.
Alzheimer hastalığında erken tanının, hem hastaların yaşam kalitesini korumak hem de ailelerin ve sağlık sisteminin yükünü azaltmak açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Uzman Dr. Vatan, Geliştirilen bu yeni kan testinin, Alzheimer ile mücadelede umut vadeden önemli bir gelişme olarak değerlendirildiğini ifade etti.
